Notice: Funkcja _load_textdomain_just_in_time została wywołana nieprawidłowo. Ładowanie tłumaczenia dla domeny alanzo zostało uruchomione zbyt wcześnie. Zwykle jest to wskaźnik, że jakiś kod we wtyczce lub motywie działa zbyt wcześnie. Tłumaczenia powinny zostać załadowane podczas akcji init lub później. Dowiedz się więcej: Debugowanie w WordPressie. (Ten komunikat został dodany w wersji 6.7.0.) in /home/admin19/domains/roskosz.pl/public_html/wp-includes/functions.php on line 6170
Historia – Zespół pałacowy, ROSKOSZ

Historia

Dzisiejsza Roskosz to prawdopodobnie dawny folwark wsi Hrud. Pierwsze wzmianki o tym miejscu pochodzą z XVI w., kiedy wspomniany folwark jako część hrabstwa bialskiego włości brzeskiej należał do Radziwiłłów. Do drugiej połowy XVII folwark i przyległe mu tereny podporządkowany był całkowicie celom gospodarczym, a więc pozbawiony jeszcze dworskiego charakteru. W II połowie XVII w. wieś Hrud wraz z folwarkiem przeszła we władanie Katarzyny z Sobieskich Radziwiłłowej – siostry króla Jana II Sobieskiego. Dzięki jej staraniom budynki folwarczne i tereny zielone zostały gruntownie przebudowane w stylu barokowym, nabierając cech reprezentacyjnych. To właśnie wtedy folwark zmienił nie tylko swoje przeznaczenie, ale i nazwę – na Roskosz – ze względu na urokliwe piękno tego miejsca.

W I połowie XVIII w. właścicielką dóbr w Roskoszy została Anna z Sanguszków Radziwiłłowa – żona Karola Stanisława Radziwiłła, wielka miłośniczka sztuki i znana mecenas. Zleciła ona architektowi Marcinowi Wiśniewskiemu zaprojektowanie w Roskoszy drewnianego budynku mieszkalnego o cechach dworskich. W latach 1730-1731 wzniesiono pierwszy drewniany dworek, kryty czterospadowym dachem z gontu. Jego obszerne wnętrza zdobiły sprowadzone przez Annę liczne flandryjskie tapiserie i obrazy. Park zrewitalizowano, wzbogacając przyległe mu tereny o system grobli i kanałów. To właśnie wtedy uksztaltowały się zasadnicze elementy rozplanowania przestrzennego zespołu dworsko-parkowego widoczne do dziś, min. trzy stawy rybne połączone z rzeką.

Według przekazów ustnych, w tym czasie odwiedził Roskosz car Piotr I Wielki, podróżujący incognito po Europie. Imperator Rosji miał zabawić tutaj aż 3 dni, polując w okolicznych lasach i racząc się wodą ze znajdującego się w parku cudownego źródełka, które po dziś dzień bije z ziemi i nie zamarza zimą nawet podczas srogich mrozów. Z czasem źródełko zaczęto nazywać „Źródełkiem Roskoszy”, którego nazwa słyszącym ją pierwszy raz nie zawsze kojarzyła się wyłącznie z nazwą miejscowości… Jak informuje nas XVIII-wieczna plotka, pomiędzy Anną z Sanguszków Radziwiłłową, a carem Piotrem I Wielkim zrodzić się miało wielkie uczucie. Owocem tej miłości miał być Hieronim Florian Radziwiłł, zwany później Okrutnym Księciem.

Po śmierci swojej matki, Hieronim jako spadkobierca dóbr w Roskoszy, zlecił w roku 1765 przebudowę dworu architektowi Jakubowi Korwin Popławskiemu. Do przebudowy tej jednak nie doszło ze względu na dezaprobatę księcia Hieronima wobec podstawowych założeń projektu. Jak informuje spis inwentaryzacyjny z 1766 r. dwór znajdował się w stanie daleko posuniętej ruiny, toteż został wkrótce rozebrany, a drewno posłużyło za budulec strawionych przez pożar domostw bialskich mieszczan.

Kolejny ze spadkobierców bialskiej fortuny, stryjeczny wnuk księcia Hieronima Floriana Radziwiłła – Dominik Radziwiłł, znany ze swojego zamiłowania do wojaczki uczestnik wojen napoleońskich, w 1807 r. darował Roskosz w dzierżawę córce swego plenipotenta Ludwika Kamieńskiego – Ludwice z Kamieńskich oraz jej mężowi – Teodorowi Michałowskiemu. Dominik Radziwiłł zginął w bitwie pod Hanau w 1813 r., a Michałowscy przekształcili dzierżwę we własność dopiero w 1822 r., dopłacając sumę 213.341 złotych polskich. Rządy Michałowskich to dla Roskoszy okres jej największego rozkwitu. W latach 20stych XIX w. w miejscu dawnych ogrodów warzywnych i zwierzyńca założono park w stylu angielskim z niespotykaną nigdzie w okolicy bogatą roślinnością, także egzotyczną (oranżeria). Z tego okresu pochodzi zachowana do dziś aleja dojazdowa obsadzona lipami, najstarszy w Polsce tulipanowiec oraz modrzew, na którym według legendy i ku przestrodze okolicznych mieszkańców, władze carskie powiesiły jednego z miejscowych uczestników powstania styczniowego. Około 1840 r. wzniesiono murowany dwór i stajnię cugową, obie najprawdopodobniej projektu Franciszka Jaszczołda. Usytuowany frontem na północ dwór był prostokątny w rzucie, parterowy, z mieszkalnym poddaszem w postaci facjaty na osi głównej fasady. Dwór wybudowano w zasadzie w stylu późnoklasycystycznym, jednak na szczególną uwagę zasługuje jego wschodnia elewacja – o wyraźnych cechach neogotyckich. W podobnym stylu wzniesiono także stajnię cugową. Gdyby nie neogotyckie wieżyczki, można by stwierdzić, iż jest to podręcznikowy przykład neoklasycyzmu. Poza dworem i stajnią wzniesiono także szereg drewnianych zabudowań o charakterze gospodarczym.

Warto w tym miejscu wspomnieć, że podówczas przebywał u Michałowskich (aż do śmierci w 1812 r.) generał insurekcji kościuszkowskiej i osobisty przyjaciel Tadeusza Kościuszki – Ignacy Kamiński vel Kamieński. Jego ciało spoczywa pod wysokim kamiennym krzyżem kutym z piaskowca usytuowanym tuż przy wejściu do kościoła pw. św. Anny w Białej Podlaskiej.
W 1842 r. córka Michałowskich Izabela, wychodząc za mąż za Jana Łubieńskiego, wniosła dobra roskoszańskie w majątek rodzinny męża. Niecałe 30 lat później, Roskosz w formie posagu przeszła w ręce rodziny Mielżyńskich. W tym okresie dwór przeszedł poważną przebudowę podług projektu Władysława Marconiego. Zmieniono wówczas więźbę dachową, powiększając tym samym poddasze o dodatkowe izby mieszkalne. Pod koniec XIX w. gospodarcza część majątku została poważnie uprzemysłowiona. Powstała podówczas gorzelnia (zachowana do dziś), murowane obory (dwie z nich istniejące do dziś), stajnie oraz czworaki (do dziś przetrwał jeden). Podczas I wojny światowej w majątku stacjonowała niemiecka jednostka wojskowa, żołnierze której zniszczyli znaczną część parku i wyposażenia dworu. Rozproszeniu uległ także słynny w całej okolicy bogaty księgozbiór rodziny Mielżyńskich.

Już po wojnie, córka Mielżyńskich Helena, wychodząc za mąż za Aleksandra Karskiego, wniosła Roskosz w majątek Karskich. Dwór zniszczony w wyniku perturbacji wojennych poddano kolejnemu remontowi, pozbawiając go niemal w całości elementów neogotyckich. Odnowiono także park, umieszczając w nim min. korty tenisowe i strzelnicę.

W okresie okupacji hitlerowskiej majątek nie uległ większym zniszczeniom, jednak tuż po wkroczeniu wojsk radzieckich w 1944 r. rodzina Karskich została wywieziona na wschód. W tym samym roku dwór i dobra w Rokoszy przeszły na rzecz skarbu państwa rodzącej się PRL, z czasem stając się siedzibą Państwowego Gospodarstwa Rolnego. W 1990 r. po upadku tegoż, dwór przekazano Ośrodkowi Pracy Twórczej pod kierownictwem Galerii Podlaskiej w Białej Podlaskiej. Po reformie administracyjnej w 1998 r. Ośrodek Pracy Twórczej przeszedł pod jurysdykcję urzędu miasta Biała Podlaska, a 31 sierpnia 1999 r. obiekty wraz z przyległym parkiem przejęła Komenda Główna Ochotniczych Hufców Pracy. Trwający ponad 2 lata kapitalny remont założenia przywrócił do życia i nadał temu miejscu należytą świetność. W 2001 r. powstało Europejskie Centrum Kształcenia i Wychowania OHP oraz Ośrodek Szkoleniowo-Rekreacyjny.

Europejskie Centrum Kształcenia i Wychowania OHP w Roskoszy – założeniem statutowym jest upowszechnianie zasad demokracji i tolerancji oraz stwarzanie młodzieży warunków prawidłowego rozwoju społecznego i zawodowego – ze szczególnym uwzględnieniem młodzieży defaworyzowanej – poprzez aktywne budowanie systemu pomocy dla grup najsłabszych, organizowanie i wspieranie form wychodzenia z ubóstwa, bezrobocia i patologii a także promocja bezpośredniej współpracy międzynarodowej w ramach realizacji programów europejskich.

Ośrodek Szkoleniowo-Rekreacyjny stanowi idealne miejsce wypoczynku i pracy w atmosferze ciszy i spokoju.

Copyright © 2020  Roskosz.                                                   Projekt i wykonanie strony: